Η -υποτιμημένη- υπερδύναμη της Greta Thunberg

-

Πρόκειται για το πρόσωπο και το όνομα που έχει παίξει περισσότερο στο timeline σου τις τελευταίες ώρες. Ο λόγος για την Greta Thunberg, η οποία με μια παθιασμένη ομιλία άνοιξε τις εργασίας της Συνόδου για το Κλίμα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, καταδικάζοντας την ολιγωρία των παγκοσμίων ηγετών ώστε να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα στη μεγάλη μάχη του 21ου αιώνα. Και φυσικά αναφερόμαστε στη μάχη της ανθρωπότητας και του πλανήτη ενάντια στην κλιματική αλλαγή.

«Όλα είναι λάθος. Δεν έπρεπε να είμαι εδώ, έπρεπε να βρίσκομαι στο σχολείο μου, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού», σημείωσε αρχικά για να προσθέσει: «Πώς τολμάτε; Μου κλέψατε τα όνειρά μου και την παιδική ηλικία μου με τα κενά λόγια σας. Ο κόσμος υποφέρει, πεθαίνει. Ολόκληρα οικοσυστήματα καταρρέουν, βρισκόμαστε στις αρχές ενός μαζικού αφανισμού κι εσείς για το μόνο που μιλάτε είναι για τα χρήματα, για παραμύθια μιας αέναης οικονομικής ανάπτυξης». Επαναλαμβάνοντας εν συνεχεία όλα τα επιστημονικά δεδομένα που επιβεβαιώνουν την επιτάχυνση του φαινομένου της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Και τότε ήταν που ξεκίνησε ένα γαϊτανάκι. Μία αλληλουχία σκέψεων και αντιδράσεων. Από τη μία πλευρά η αποθέωση. Από πολιτικούς, celebrities και εκατομμύρια ανθρώπους που την στηρίζουν το κίνημα κατά της κλιματικής αλλαγής και βλέπουν στο πρόσωπο της Greta, τον superήρωα που ο πλανήτης είχε ανάγκη ώστε να διασωθεί. Και από την άλλη η καταδίκη και ο χλευασμός για την 16χρονη ακτιβίστρια, που σύμφωνα με τους θιασώτες αυτής της σκέψης είναι μία βιτρίνα «σκοτεινών» κέντρων λήψης αποφάσεων. Που, ωστόσο, ουδέποτε τους έχουν κατονομάσει. Ενδεχομένως οι Illuminati του Sin Boy.

Αλλά το χειρότερο «επιχείρημα» που ακούς από την δεύτερη κατηγορία, είναι πως δεν αξίζει να πάρουμε στα σοβαρά τα όσα λέει η Greta, διότι πρόκειται για ένα έφηβο κορίτσι που έχει διαγνωστεί με σύνδρομο Asperger και έχει θέματα ψυχικής υγείας. Όπως έκανε ο συντηρητικός πολιτικός σχολιαστής, Michael J. Knowles αναφέροντας την Thunberg ως «ένα ψυχικά άρρωστο παιδί από την Σουηδία» ή την παρουσιάστρια των Fox News, Laura Ingraham, που παρομοίασε μέσω Twitter την 16χρονη με τον «Δολοφόνο με το Δρεπάνι».  (Για να μην ξεχάσουμε να αναφερθούμε στον Donald Trump, ο οποίος σαρκαστικά έγραψε πως πρόκειται για ένα πολύ χαρούμενο κορίτσι που διαβλέπει σ’ ένα χαρούμενο και λαμπερό μέλλον).

Δεν μπορώ να πω ότι έπεσα από τα σύννεφα. Είναι πολύ πιο εύκολο να δυσφημίσεις ένα 16χρονο έφηβο με Asperger από το να αποδεχτείς την σκληρή πραγματικότητα πως ο πλανήτης μας πεθαίνει.

Αλλά σε κάθε περίπτωση, αυτές οι κριτικές είναι εξ ολοκλήρου λάθος. Αφενός η ηγέτιδα του παγκοσμίου κινήματος για την κλιματική αλλαγή είναι μία έφηβη που κληρονόμησε τα μεγάλα ζητήματα που πλανήτη και δεν ανήκει στη γενιά που δημιούργησε αυτά τα προβλήματα. Αφετέρου οι έφηβοι του σήμερα είναι αυτοί που μεγαλώνουν σ’ ένα κόσμο με την υπερθέρμανση του πλανήτη, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας και τους φυσικούς πόρους να εξαντλούνται. Οπότε έχουν κάθε δικαίωμα να διαμαρτυρηθούν για την κληρονομιά που τους επιβάλλουμε να δεχτούν. Και ναι, η Thunberg έχει σύνδρομο Asperger, μία κατάσταση που αγγίζει το φάσμα του αυτισμού. Αλλά αυτές οι συνθήκες δεν την κάνουν να είναι αδύναμη. Ούτε να θεωρείται ως ένα πλάσμα ψυχικά άρρωστο που δεν οφείλουμε να πάρουμε στα σοβαρά. Το Asperger, για παράδειγμα, συνδέεται με αξιοσημείωτη εστίαση, επιμονή και ιδιαίτερη προσοχή στις λεπτομέρειες. Και όπως δήλωσε και η ίδια η Thunberg, αυτή η διαφορετικότητα είναι η υπερδύναμή της.

Αυτή η ικανότητα της Thunberg είναι αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε σε αυτό το τοπίο σκληρής πόλωσης. Μάλιστα το είχε εξηγήσει άψογα η ίδια στην ομιλία της στο TED 2018: «Όταν ήμουν 11 χρονών, ένιωθα άρρωστη. Είχα πέσει σε κατάθλιψη. Σταμάτησα να μιλάω και να τρώω. Μέσα σε δύο μήνες έχασα 10 κιλά. Αργότερα, διαγνώστηκα με Asperger, OCD και επιλεκτικό αυτισμό. Αυτό βασικά σήμαινε ότι μιλούσα μόνο όταν το θεωρούσα απαραίτητο. Και τώρα είναι μία από αυτές τις στιγμές».

Όσο για τους κριτικούς που θεωρούν ότι είναι αφελής, αξίζει να το ξανασκεφτούν. Γιατί στην πραγματικότητα αποτελεί μία κοπέλα που λανσάρει ένα κίνημα, το οποίο έχει εμπνεύσει εκατομμύρια ανθρώπους και ταυτόχρονα υπάρχει η επιστημονική κοινότητα να την στηρίζει. Το να την καταδικάζεις χωρίς λόγο είναι εύκολο. Αλλά το να την ακούσεις και να ξεβολευτείς ώστε να βοηθήσεις να σώσουμε τον πλανήτη, αυτό είναι το δύσκολο.